Naučni skup „Gradovi u transformaciji: industrijalizacija i društvene promene u centralnoj Srbiji 1945–1991“, 9. oktobra

Naučni skup „Gradovi u transformaciji: industrijalizacija i društvene promene u centralnoj Srbiji 1945–1991“ biće održan 9. oktobra 2026. godine u Kragujevcu, u organizaciji Centra za naučnoistraživački rad SANU i Univerziteta u Kragujevcu, u saradnji sa Odeljenjem istorijskih nauka Srpske akademije nauka i umetnosti.

Skup je posvećen promenama koje su tokom druge polovine XX veka, a posebno u periodu 1945–1991, preoblikovale gradove centralne Srbije. Industrijalizacija, urbanizacija, migracije i razvoj obrazovanja, zdravstva i kulture doveli su do dubokih promena u izgledu gradova, strukturi stanovništva, načinu života i društvenim odnosima.

Posebna pažnja biće posvećena transformaciji malih i srednjih gradova koji su iz pretežno agrarnog okruženja izrasli u regionalna industrijska, obrazovna i kulturna središta. Biće razmatrano kako su razvoj industrije i novi modeli rada i života uticali na urbani prostor, demografska kretanja, formiranje novih društvenih struktura i kulturnih obrazaca.

Program obuhvata 16 izlaganja, koja će ponuditi različite istraživačke pristupe – od istorijskih i socioloških analiza do proučavanja urbanističkih, kulturnih i umetničkih aspekata transformacije gradova.

Među učesnicima su akademici Dragan Bogetić i Ljubodrag Dimić, kao i istraživači i stručnjaci iz Instituta za noviju istoriju Srbije, Instituta za savremenu istoriju, Instituta za srpsku kulturu iz Leposavića, Narodnog muzeja Čačak, Narodnog muzeja Kraljevo, Narodnog muzeja Kruševac, Narodnog muzeja Zaječar, Muzejske zbirke Narodnog univerziteta Trstenik, Univerziteta umetnosti u Beogradu i Centra za naučnoistraživački rad SANU i Univerziteta u Kragujevcu.

Među temama su preobražaj Beograda tokom priprema i održavanja Prve konferencije nesvrstanih zemalja 1961. godine, razvoj Kragujevca kao univerzitetskog centra, modernizacija Kraljeva, urbanistička transformacija Trstenika, uticaj industrijalizacije na razvoj Kraljeva, transformacija Kruševca kroz razvoj hemijske industrije, kao i odnosi industrije, kulture i umetnosti.

Skup će biti održan u Svečanoj sali Univerziteta u Kragujevcu, s početkom u 10 časova.

Na otvaranju će govoriti akademik Miloš Đuran, upravnik Centra za naučnoistraživački rad SANU i Univerziteta u Kragujevcu, prof. dr Biljana Petrović, prorektor za naučnoistraživački rad Univerziteta u Kragujevcu, i Ana Petrović Jelić, članica Gradskog veća za kulturu.